|
Gmina Krościenko nad Dunajcem położona jest w
południowo - wschodniej części województwa małopolskiego, w powiecie
nowotarskim. Od wschodu graniczy z miastem Szczawnica, od strony
południowej i zachodniej z gminą Czorsztyn, od strony północnej z gminą
Łącko i gminą Ochotnica Dolna. Siedzibą Urzędu miny jest Krościenko nad
Dunajcem.
W skład gminy wchodzą następujące sołectwa: Krościenko -
Centrum, Krościenko - Zawodzie, Grywałd - jedna z większych wsi gminy
Krościenko nad Dunajcem, malowniczo położona w Gorcach u stóp Lubania.
Główna jej część rozciąga się wzdłuż doliny Wąskiego Potoku,
uchodzącego do Krośnicy. Składa się z szeregu przysiółków wysoko
położonych w Gorcach, a wśród nich Wybraństwo (670 m) i Wymyśle (690
m). Osłonięta od wiatru dolina sprawia, że Grywałd ma specyficzny
mikroklimat, z dużą ilością słonecznych dni. Bliskość gór i czyste
powietrze sprawiły że stał się miejscowością turystyczną, sporo tu
miejsc noclegowych. Dziadowe Kąty, Kąty - Niwki, Biały Potok - Tylka,
Krośnica - położona jest w dolinie rzeczki Krosnica, u podnóży Lubania.
Dolna część wsi położona Jest przy drodze nr 969 górna sięga w Gorce.
Wieś rozciąga się na obszarze położonym na wysokości od ok.550 - 700 m
n.p.m. Powstanie wsi datuje się na wiek XVI, była typową wsią górską,
której mieszkańcy utrzymywali się z pasterstwa. Stanowiła własność
królewską, wchodząca jak cała okolica w skład starostwa
czorsztyńskiego. Dziś ma ok. 150 domów, częściowo drewnianych,
zamieszkuje tu ok. 700 osób. Przez wieś wiedzie droga do przystani
flisackiej w Kątach. Krośnica jest dziś wsią o charakterze letniskowym,
jest tu korzystny mikroklimat, w pobliżu Jezioro Czorsztyńskie, Gorce i
Pieniny. We wsi znajdziemy miejsca noclegowe oraz gastronomię, a
wędrować stąd możemy zarówno w Gorce - bez znaków na Lubań, jak i w
Pieniny.
Hałuszowa jest niewielką wsią położoną na pomocnych
stokach pienin Czorsztyńskich, u podnóża wzniesienia Gron (743 m
n.p.m.), na wysokości 625 - 640 m n.p.m. Wieś powstała stosunkowo późno
- w źródłach pisanych pojawia się dopiero na pocz. XVII w. Wchodziła w
skład starostwa czorsztyńskiego, mieszkańcy utrzymywali się gospodarki
pasterskiej. Przez wieki Hałuszowa była osadą małą, podobnie jak i dziś
- liczy ok. 200 mieszkańców. Żywa jest tu tradycja i folklor pieniński,
zachowało się także nieco przykładów tradycyjnego budownictwa. Na
obszarze wsi utworzono rezerwat Lasek, dziś część Pienińskiego Parku
Narodowego, chroniący naturalny drzewostan jodłowo - świerkowy. Wieś
leży u wrót Pienińskiego Parku Narodowego, skorzystać można z oferty
noclegowej, m in. gospodarstw agroturystycznych. .
Powierzchnia gminy wynosi 57,3 km2, a liczba ludności 4615.
Gmina Krościenko nad Dunajcem położona jest w malowniczej kotlinie
górskiej na wysokości około 420 - 500 m n.p.m. pomiędzy pasmami gór:
Pieniny, Gorce i Beskid Sądecki u zbiegu rzeki Dunajec i potoku
Krośniczanka. Dolinami tymi wykorzystywanymi jako trakty komunikacyjne
co najmniej od średniowiecza biegnie obecnie droga krajowa 969 Nowy
Sącz - Krościenko - Nowy Targ. Ta malowniczo położona gmina, przecięta
wstęgą Dunajca, otoczona unikalną przyrodą Pienin, stanowi doskonałą
bazę dla turystyki górskiej, pieszej, rowerowej, konnej, kajakowej,
uprawiania wędkarstwa itd. Szlaki turystyczne z Krościenka prowadzą
m.in. na Trzy Korony, Sokolicę, Prehybę, Marszałek, Lubań czy Turbacz.
W Krościenku kończy się spływ łodziami flisackimi przez Przełom
Dunajca, który pozwala przeżyć niezapomnianą podróż przez ten unikatowy
zakątek Pienin, będący osobliwością krajobrazową na skalę
międzynarodową. Gmina Krościenko jest zdecydowanie gminą turystyczną,
przygotowaną na przyjęcie wielu gości, na których czekają liczne
pensjonaty, domy wczasowe, kwatery prywatne i gospodarstwa
agroturystyczne. O każdej porze roku turysta znajdzie tu coś ciekawego
dla siebie. Zimą na narciarzy czeka wyciąg orczykowy, latem basen z
czystą wodą na potoku Kozłeckim. Na Rynku w Krościenku latem czekają na
turystów dorożki, a zimą organizowane są liczne kuligi, połączone z
ogniskiem i pieczeniem barana. W najbliższym czasie planuje się budowę
kolejki linowej i następnych wyciągów.
Cennym składnikiem
środowiska przyrodniczego gminy są źródła mineralne znajdujące się na
Zawodziu, tj. na prawym brzegu Dunajca. Wody te o nazwach Stefan,
Michalina i Maria są szczawami alkaliczno - słonymi, pomocnymi w
leczeniu schorzeń dróg oddechowych, płuc czy układu trawienia.
Wymienione walory turystyczne oraz fakt, że gmina Krościenko nad
Dunajcem leży pomiędzy trzema Parkami: Pienińskim Parkiem Narodowym,
Gorczańskim Parkiem Narodowym i Popradzkim Parkiem Krajobrazowym
sprawiają że latem liczba mieszkańców wzrasta czterokrotnie a misja
gminy w myśl opracowanej Strategii Rozwoju Gminy Krościenko nad
Dunajcem brzmi: "Pienińska Gmina Krościenko nad Dunajcem miejscem
aktywnego całorocznego wypoczynku".
_______________
foto: Jerzy Zięba
|